(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
14.113. అధ్యాయః 113
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Topics
కృష్ణేన యుధిష్ఠిరంప్రతి కార్తికాదిద్వాదశమాసేషు ఏకభుక్తవ్రతాచరణప్రకారనిరూపణపూర్వకం తత్ఫలకథనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ।

కేశవేనైవముక్తే తు చాంద్రాయణవిధిక్రమే।
అపృచ్ఛత్పునరన్యాంశ్చ ధర్మాంధర్మాత్మజో నృప॥ 14-113-1(96625)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 14-113-2x(7993)
సర్వభూతపతే శ్రీమన్సర్వభూతనమస్కృత।
సర్వభూతహితం ధర్మం సర్వజ్ఞ కథయస్వ నః॥ 14-113-2(96626)
భగవానువాచ। 14-113-3x(7994)
యద్దరిద్రజనస్యాపి స్వర్గ్యం సుఖకరం భవేత్।
సర్వపాపప్రశమనం తచ్ఛృణుష్వ యుధిష్ఠిర॥ 14-113-3(96627)
కార్తికాద్యాస్తు యే మాసా ద్వాదశైవ ప్రకీర్తితాః।
తేష్వేకబుక్తనిమః సర్వేషాముచ్యతే మయా॥ 14-113-4(96628)
కార్తికే యస్తు వై మాసే నందాయాం సంయతేంద్రియః।
ఏకభుక్తేన మద్భక్తో మాసమేకం తు వర్తతే॥ 14-113-5(96629)
జలం వా న పిబేన్మాసే నాంతరం భోజనాత్పరం।
ఆదిత్యరూపం మాం నిత్యమర్చయన్సుసమాహితః॥ 14-113-6(96630)
వ్రతాంతే భోజయేద్విప్రాందక్షిణాం సంప్రదాయ చ।
క్రోధలోభవినిర్ముక్తస్తస్య పుణ్యఫలం శృణు॥ 14-113-7(96631)
విధివత్కపిలాదానే యత్పుణ్యం సముదాహృతం।
తత్పుణ్యం సమనుప్రాప్య సూర్యకలోకే మహీయతే।
తతశ్చాపి చ్యుతః కాలాత్పురుషేషూపజాయతే॥ 14-113-8(96632)
మార్గశీర్షం తు యో మాసమేకభుక్తేన వర్తతే।
కామం క్రోధం చ లోభం చ పరిత్యజ్య యథావిధి॥ 14-113-9(96633)
స్నాత్వా చాదిత్యరూపం మామర్యయేన్నియతేంద్రియః।
జపేచ్చైవ చ గాయత్రీం మామికాం వాగ్యతేంద్రియః॥ 14-113-10(96634)
మాసే పరిసమాప్తే తు భోజయిత్వా ద్విజాఞ్శుచిః।
తానర్చయతి మద్భక్త్యా తస్య పుణ్యఫలం శృణు॥ 14-113-11(96635)
అగ్నిహోత్రే కృతే పుణ్యమాహితాగ్నేస్తు యద్భవేత్।
తత్పుణ్యం ఫలమాసాద్య యోనేనాంఽబరశోభినా।
సహ సప్తర్షిలోకేషు యథాకామం యథాసుఖం॥ 14-113-12(96636)
తతశ్చాపి చ్యుతః కాలాద్ధరివర్షేషు జాయతే।
తత్ర ప్రకామం క్రీడిత్వా రాజా పశ్చాద్భవిష్యతి॥ 14-113-13(96637)
******** క్షిపేదేవమేకభుక్తేన యో నరః।
అర్చయన్నేవ మాం నిత్యం మద్గతేనాంతరాత్మనా॥ 14-113-14(96638)
అహింసాసత్యసహితః క్రోధహర్షవివర్జితః।
ఏవం యుక్తస్య రాజేంద్ర శృణు యత్ఫలముత్తమం॥ 14-113-15(96639)
విప్రాతిథ్యసహస్రేషు యత్పుణ్యం సముదాహృతం।
తత్పుణ్యం సమనుప్రాప్య శక్రలోకే మహీయతే॥ 14-113-16(96640)
అవతీర్ణస్తతః కాలాదిలావర్షేషు జాయతే।
తత్ర స్థిత్వా చిరం కాలమస్మిన్విప్రో భవిష్యతి॥ 14-113-17(96641)
మాఘమాసం సదా యస్తు వర్తతే చైకభుక్తతః।
మదర్చనపరో భూత్వా డంభక్తోధవివర్జితః।
మామికామపి సావిత్రీం సంధ్యాయాం తు జపేద్బుధః॥ 14-113-18(96642)
దత్త్వా దు దక్షిణామంతే భోజయిత్వా ద్విజానపి।
నమిస్కరోతి తాన్భక్త్యా మద్గతేనాంతరాత్మనా।
త్రికాలస్నానయుక్తస్య తస్య పుణ్యఫలం శృణు॥ 14-113-19(96643)
నీలకంఠప్రయుక్తేన యోనేనాంఽబరశోభినా।
పితృలోకం వ్రజేచ్ఛ్రీమాన్సేవ్యమానోప్సరోణైః॥ 14-113-20(96644)
తత్ర ప్రకామం క్రీడిత్వా భద్రాశ్వేషూపజాయతే।
తతశ్చ్యుతశ్చతుర్వేదీ విప్రో భవతి భూతలే॥ 14-113-21(96645)
యశ్చరేత్ఫాల్గునం మాసమేకభుక్తో జితేంద్రియః।
నమో బ్రహ్మణ్యదేవాయేత్యేతన్మంత్రం జపేత్సదా॥ 14-113-22(96646)
పాయసం భోజయేద్విప్రాన్వ్రతాంతే సంయతేంద్రియః।
మదర్చనపరోఽక్రోధస్తస్య పుణ్యఫలం శృణు॥ 14-113-23(96647)
విమానం సారసైర్యుక్తమారూఢః కామగామి చ।
నక్షత్రలోకే రమతే నక్షత్రసదృశాకృతిః॥ 14-113-24(96648)
తతశ్చాపి చ్యుతః కాలాత్కేతుమాలేషు జాయతే।
తత్ర ప్రకామం క్రీడిత్వా మానుషేషు మునిర్భవేత్॥ 14-113-25(96649)
చైత్రమాసం తు యో రాజన్నేకభుక్తేన వర్తతే।
బ్రహ్మచారీ చ మద్భక్త్యా తస్య పుణ్యఫలం శృణు॥ 14-113-26(96650)
యదగ్నిహోత్రిణః పుణ్యం యథోక్తం వ్రతచారిణః।
తత్పుణ్యఫకలమాసాద్య చంద్రలోకే మహీయతే॥ 14-113-27(96651)
తతోఽవతీర్ణో జాయేత వర్షే రమణకే పునః।
భుక్త్వా కామాంస్తతస్తస్మిన్నిహ రాజా భవిష్యతి॥ 14-113-28(96652)
వైశాఖే యస్తు మాసే వై హ్యేకభుక్తేన వర్తతే।
ద్విజమగ్రాసనే కృత్వా భుంజన్భూమౌ చ వాగ్యతః॥ 14-113-29(96653)
నమో బ్రహ్మణ్యదేవాయేత్యర్చయిత్వా దివాకరం।
వ్రతాంతే భోజయేద్విప్రాంస్తస్య పుణ్యఫలం శృణు॥ 14-113-30(96654)
ఫలం యద్విధివత్ప్రోక్తమగ్నిష్టోమాతిరాత్రయోః।
తత్పుణ్యఫలమాసాద్య దేవలోకే మహీయతే॥ 14-113-31(96655)
తతో హైమవతే వర్షే జాయతే కాలపర్యయాత్।
తత్ర ప్రకామం క్రీడిత్వా విప్రః పశ్చాద్భవిష్యతి॥ 14-113-32(96656)
జ్యేష్ఠమాసం తు యో విప్రో హ్యేకభుక్తేన వర్తతే।
విప్రమగ్రాసనే కృత్వా భూమౌ భుంజన్యథావిధి॥ 14-113-33(96657)
నమో బ్రహ్మణ్యదేవాయేత్యుచ్చరన్మాం సమాహితః।
డంభానృతవినిర్ముక్తస్తస్య పుణ్యఫలం శృణు॥ 14-113-34(96658)
చీర్ణే చాంద్రాయణే సంయగ్యత్పుణ్యం సముదాహృతం।
తత్పుణ్యఫలమాసాద్య దేవలోకే మహీయతే॥ 14-113-35(96659)
అథోత్తరకురౌ వర్షే జాయతే నిర్గతస్తతః।
తతశ్చాపి చ్యుతః కాలాదిహ లోకే ద్విజో భవేత్॥ 14-113-36(96660)
ఆషాఢమాసం యో రాజన్నేకభుక్తేన వర్తతే।
బ్రహ్మచారీ జితక్రోధో మదర్చనపరాయణః॥ 14-113-37(96661)
విప్రమగ్రాసనే కృత్వా భూమౌ భుంజంజితేంద్రియః।
కృత్వా త్రిషవణం స్నానమష్టాక్షరవిధానతః॥ 14-113-38(96662)
వ్రతాంతే భోజయేద్విద్వాన్పాయసేన యుధిష్ఠిర।
గుడోదనేన రాజేంద్ర తస్య పుణ్యఫలం శృణు॥ 14-113-39(96663)
కపిలాశతదానస్య యత్పుణ్యం పాండునందన।
తత్పుణ్యఫలమాసాద్య దేవలోకే మహీయతే॥ 14-113-40(96664)
తతోఽవతీర్ణః కాలే తు శాకద్వీపే తు జాయతే।
తతశ్చాపి చ్యుతః కాలాదిహ విప్రో భవిష్యతి॥ 14-113-41(96665)
శ్రావణం యః క్షిపేన్మాసమేకభుక్తేన వర్తతే।
నమో బ్రహ్మణ్యదేవాయేత్యుక్త్వా మామర్చయేత్సదా।
విప్రమాగ్రాసనే కృత్వా భూమౌ భుంజన్యథావిధి॥ 14-113-42(96666)
పాయసేనార్చయన్విప్రాంజితక్రోధో జితేంద్రియః।
లోభమోహవినిర్ముక్తస్తస్య పుణ్యఫలం శృణు॥ 14-113-43(96667)
కపిలాదానస్య యత్పుణ్యం విధిదత్తస్య పాండవ।
తత్పుణ్యం సమ***ప్రాప్య శక్రలోకే మహీయతే॥ 14-113-44(96668)
తతశ్చాపి చ్యుత కాలాత్కుశద్వీపే ప్రజాయతే।
తత్రి ప్రకామం క్రీడిత్వా విప్రో భవతి మానుషే॥ 14-113-45(96669)
యస్తు భాద్రపదం మాసమేకభుక్తేన వర్తతే।
బ్రహ్మచారీ జితక్రోధః సత్యసంధో జితేంద్రియః॥ 14-113-46(96670)
విప్రమగ్రాసనే కృత్వా పాకభేదవివర్జితః।
నమో బ్రహ్మణ్యదేవాయేత్యుక్త్వాఽస్య చరణౌ స్పృశేత్॥ 14-113-47(96671)
తిలానపి ఘృతం వాఽపి వ్రతాంతే దక్షిమాం దదత్।
మద్భక్తస్య నరశ్రేష్ఠ తస్య పుణ్యఫలం శృణు॥ 14-113-48(96672)
యత్ఫలం విధివత్ప్రోక్తం రాజసూయాశ్వమేధయోః।
తత్పుణ్యఫలమాసాద్య శక్రలోకే మహీయతే॥ 14-113-49(96673)
తతశ్చాపి చ్యుతః కాలాజ్జాయతే ధనదాలయే।
తత్ర ప్రకామం క్రీకడిత్వా రాజా భవతి మానుషే॥ 14-113-50(96674)
యశ్చాప్యాశ్వయుజం మాసమేకభుక్తేన వర్తతే।
మద్గాయత్రీం జపేద్భక్త్యా మద్గతేనాంతరాత్మనా।
ద్విసంధ్యం వా త్రిసంధ్యం వా శతమష్టోత్తరం తు వా॥ 14-113-51(96675)
విప్రమగ్రాసనే కృత్వా సంయతేంద్రియమానసః।
వ్రతాంతే భోజయేద్విప్రాంస్తస్య పుణ్యఫలం శృణు॥ 14-113-52(96676)
అశ్వమేధస్య యత్పుణ్యం విధివత్పాండునందన।
తత్పుణ్యఫలమాసాద్య మమ లోకే మహీయతే॥ 14-113-53(96677)
తతశ్చాపి చ్యుతః కాలాచ్ఛ్వేతద్వీపే ప్రజాయతే।
తత్ర భుక్త్వా చ భోగాంశ్చ తతో విప్రవరో భవేత్॥ ॥ 14-113-54(96678)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆశ్వమేధికపర్వణి వైష్ణవధఱ్మపర్వణి త్రయోదశాధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 113 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.